Hakkımızda1

Bhopal Felaketi Nasıl Oldu?

Merhaba Gelişen Kariyerim okuyucuları, Bhopal felaketi yaklaşık 37 yıl önce Hindistan’da meydana gelen ve kötü sonuçlara neden olan bir felakettir. Birçok insanın ölümüne ve yaralanmasına neden olan bu felaketi birçoğumuz belki de daha önce hiç duymadık. O zaman gelin Bhopal felaketi nasıl oldu hep beraber inceleyim.

Bhopal felaketi 3 Aralık 1984’te Hindistan’da meydana geldi. ABD kökenli Union Cabide firmasının Hindistan’da Bhopal’de kurduğu böcek ilacı üreten fabrikadan yanlışlıkla 40 ton metil izosiyanat (MIC) gazının dışarı çıkması sonucu 18.000 kişi öldü ve 150.000’den fazla insan zehirlendi. Bu kazanın çevresel etkileri Çernobil felaketinden bile kötü. Bu yüzden bu kazadan sonra Bhopal eyaleti doğal afet bölgesi ilan edildi. 

Olay Nasıl Gelişti?

2 Aralık 1984 akşamı, saat yaklaşık 21:00’da suyla çalışan temizleme sistemi devreye girdi. Bir saat sonra bu sistemden gelen suyun, içinde 42 ton MIC (metil izosiyanat) bulunan tanka sızması sonucunda reaksiyon başladı. Saat 22:30’da ise gaz, VGS denilen kuleden sızmaya başladı. Ancak bu kulenin güvenlik sistemi devre dışıydı. Saat 00:30 sularında büyük bir siren sesi çaldı ve hemen sustu. 20 dakika sonra yalnızca fabrika içinde duyulan bir siren çaldı ve fabrikada bulunan işçiler kaçtı. Aynı saatlerde fabrika yakınlarında yaşayan kişilerde öksürük, solunum güçlüğü, gözlerde yanma ve kusma gibi şikayetler başladı. Saat 01:00 olduğunda polis harekete geçti ve evleri boşaltmaya başladı. Bu durumda fabrika müdürünün görüşüne başvurulduğunda bir gaz kaçağı olabileceğini reddetti.

Bhopal Felaketi


Saat 02:00’yi gösterdiğinde şehir merkezinde bulunan Hamidiye Hastanesi’ne ilk hastalar
gelmeye başladı. O gece hastanelere 20.000 kişi başvurdu. Gelen hastaların şikayetleri görme bozuklukları ve körlük, solunum güçlüğü, ağızda köpürme ve kusmaydı. Ama Bhopal’da sadece 2 tane hastane vardı ve bu kadar kişiyi tedavi etmek zordu. Hükümet çevrede yaşayan 3787 kişinin hemen öldüğünü bildirdi. Bunun üzerine saat 02:10’da fabrika dışından da duyulan alarm çalmaya başladı. Kaçak kontrol altına alındığında saat 04:00’ü gösteriyordu. Sabah 06:00’da ise polis sözcüsü her şeyin yolunda olduğunu açıkladı. Ölenlerin sayısı resmi kaynaklara göre önce 2000 civarında, 1991 yılında ise 3928 kişiydi. Fakat bağımsız kaynaklara göre ilk gün ölenler yaklaşık 8.000 kişiydi. Bu rakam ilerleyen günlerde 20.000’e kadar yükseldi. Yine bu kaynaklara göre yaklaşık 200.000 kişide ciddi ve kalıcı sakatlıklar oluştu. Ancak şehirde bulunan iki büyük hastane ve oluşturulan geçici bakım merkezlerinin kayıtlarına göre olaydan etkilenenlerin sayısı 520.000 ve bunların yaklaşık 200.000’i 15 yaşının altında, 3.000’i ise hamile kadındı.

Bhopal felaketi
Bhopal Felaketi

İhmal Var Mı?

Union Carbide’ın bakımsız ve kontrolsüz olan fabrikayı ABD’de kurmasının olanaksız olduğu ve fabrikanın yetersiz teknolojiyle açılmış olduğu iddia edildi. Firma bu kazanın sonrasında toksik maddenin adını açıklamadı. Gerekçeleri ise “ticari sır”dı. Bu durum zehirlenenlere bir tanı konmasını imkânsız kıldı ve hastanelerde ölümlerin artmasına sebep oldu. Union Carbide patlamanın bir sabotaj olduğunu iddia etti. Ancak fabrikada patlamadan önce de birçok kaza meydana gelmişti.1984 yılında güvenlik sistemlerinin çalışmadığı öne sürüldü. 1982 yılında UCC’den gelen bir ekip fabrikanın güvenliğini denetlemiş ve yetkililere önemli uyarılarda bulunmuşlardı. Bu denetlemeden hemen sonra bazı önlemlerin alındığı ancak zaman içinde her şeyin kötüye gittiği söylentiler arasındaydı.

1984’te Ekim ayında son yakma kulesindeki alev sönmüştü. Çünkü fabrikada MIC üretimi durmuş, stokta bulunan MIC ile böcek ilacı yapılıyordu. Son yakma kulesi devre dışı bırakıldıktan hemen sonra 610 nolu tank içindeki 40 tonluk MIC’e su karışmıştı. Tankın basıncı ve sıcaklığı hızla yükselmişti. Vanalar ve gaz yıkama ünitesi açığa çıkan gazları tutamaz olmuştu. MIC ve diğer gazlar 800.000 nüfuslu Bhopal şehrine hızla yayılmaya başladı. Böyle bir durum söz konusu olduğunda çevrede yaşayan insanları uyarmak için uygun bir alarm ya da siren sistemi de düşünülmemişti. Bazı işçiler sirenleri devreye soktular. Ancak çok geç kalmışlardı. Felaket meydana geldiğinde 610 nolu tankta bulunan bazı cihazlar yaklaşık 1 yıldır arızalıydı. 1981-1984 yılları arasında fabrikada meydana gelen birden fazla önemli kaza yöneticiler tarafından fazla önemsenmemişti. Bu felaketten sonra Hindistan hükümetinin araştırma ekibi, fosgen ayırma ünitesindeki bir filtreyi su ile temizleyen bir işçinin hattaki vanaları ıslattığı, suyun 610 nolu tanka böyle karıştığını ve kazanın bu sebeple gerçekleştiğini açıkladı. Union Carbide firmasının diğer ülkelerdeki (özellikle ABD) fabrikalarında aldığı güvenlik önlemlerinin Hindistan’da bulunan fabrikasında almadığı da uzun yıllar süren araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Greenpeace tarafından olaydan 20 yıl sonra bölgede yapılan araştırma sonucunda toprakta normalin 6 milyar katı toksik maddeye rastlanmıştır.

Bhopal felaketi
Bhopal Felaketi

Bhopal Felaketi Hakkında Açılan Dava Sonucu

Daha sonra açılan davada Hindistan Hükümeti Union Carbide’den 3,3 milyar dolar tazminat
talep etti. Sonuç olarak firma mağdurlara ve yakınlarına 470 milyon dolar tazminat ödedi. Ancak Hindistan devletine ödenen paradan mağdurlara verilen miktar çok azdı. Bu miktar hayatta kalanlar tarafından paylaşıldığı zaman kişi başına yaklaşık 500 dolar para düştü. Açılan davanın sonucu ancak 7 Haziran 2010 tarihinde belli oldu. Olayın sorumlusu olarak gösterilen firmanın üst düzey yöneticileri yalnızca 2 yıl hapis cezası aldılar. Aynı zamanda hapis cezasına ek olarak 100,000 Hindistan rupisi (1,400 İngiliz sterlini) para cezasına çarptırıldılar. Hindistan’da kurulan bu şirketin %49’u devlete aitti. Union Carbide firmasını 2001 yılında Dow Chemical satın aldı. Yeni şirket bu olayla ilgili sorumluluk yüklenmeyeceğini açıkladı.

Sitemizde bulunan diğer yazılara aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Çernobil Felaketi Nedir?

IQ Geliştirmek İçin 10 Bilimsel Yol

Kendinizi Geliştirmenin Yolları

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu