Karbon Ayak İzi Nedir?

karbon ayak izi
karbon ayak izi

Karbon Ayak İzi Nedir? Sorusunun cevabı en basit tanımıyla bir bireyin çevrede yaratmış olduğu karbondioksit miktarıdır. Diğer bir deyişle Küresel Isınmanın başlıca sebeplerinden biri olarak gösterilen karbon ayak izi; sera etkisine neden olan gazların ve fosil yakıtların kullanımına bağlı olarak doğaya salınan karbondioksit miktarını temsil etmektedir.

Karbon ayak izini oluşturan faktörler
Karbon Ayak İzi
Karbon Ayak İzi

Her tüketicinin farklı tüketim alışkınlıklarına sahip olması nedeniyle çevrede yaratmış olduğu karbondioksit miktarı da birbirinden farklıdır. Örneğin, evden iş yerine erişmek için kat edilen yol miktarı arttıkça çevreye salınan egzoz gazı miktarı da artış gösterecektir. Ya da bir fabrikadaki üretim sürecinde kullanılan kömür, petrol, doğal gaz gibi fosil yakıtların cinsine ve kullanım miktarına bağlı olarak oluşan karbon salınımı da yine birbirinden farklı olacaktır.

Karbon Ayak İzi Nasıl Hesaplanır?

Yazımın girişinde de belirttiğim gibi tüketici türü ve tüketim alışkanlığı değiştikçe karbon ayak izi de değişmektedir. En temelde doğaya salınan karbondioksit miktarını bireyler ve kuruluşlar (fabrikalar, enerji santralleri vb.) belirler.  Karbon ayak izi hesaplama bu tüketicilerin (birey ve kuruluşların) ne kadar karbon ürettiklerini hesaplamak için kullanılan bir yöntemdir.

Sanayi tesislerinin yarattığı karbon salınımı
Sanayi tesislerinin yarattığı karbon salınımı

Karbon ayak izi nasıl hesaplanır? Sorusunun cevabına gelecek olursak, gelişen teknoloji ile birlikte günümüzde internet ortamında bireysel seviyede karbon salınımını hesaplayan birçok web sitesi bulunmaktadır. Bu web siteleri bireylerin yaşadığı yere bağlı olarak, belirli bir zaman aralığındaki tüketim, alışveriş, ulaşım, gıda ve sosyal yaşamları hakkında bilgi alarak yaklaşık bir hesaplama yapılır. Yapılan araştırmalara göre: Yeryüzünde yaşayan bir insanın yılda ürettiği ortalama karbondioksit miktarı 7 tondur. Bu miktarlar ülkeden ülkeye, üretim ve tüketim faaliyetlerine göre değişir. 2015 yılında yapılan bir çalışmaya göre 9.040,74 ton ile Çin birinci sırada iken Türkiye, 317,22 ton ile 18. Sırada yer almaktadır. Kurumsal seviyede ise profesyonel kurumlar tarafından ISO ve Sera Gazı Protokolünce belirlenen salınım kapsamlarına göre ölçümler yapılmaktadır”.

Karbon Ayak İzini Nasıl Azaltabiliriz?

Karbon ayak izi tüketim alışkanlıklarına bağlı olarak değiştiği için günlük tüketim alışkanlıklarını değiştirmek, üretilen karbon miktarını da değiştirecektir. “Karbon ayak izini nasıl azaltabiliriz?” Sorusuna maddeler halinde cevap vermek gerekirse;

Bir Kişinin Karbon Ayak İzi Dökümü
Bir Kişinin Karbon Ayak İzi Dökümü

  • Yürüme mesafesinde bulunan alanlara karbon salınımı yapmayan ulaşım türlerini kullanarak erişmek (yürüyüş, bisiklet)
  • Doğaya zarar verecek kişisel bakım, kozmetik vb. ürünleri kullanmamak,
  • Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak (rüzgar enerjisi, güneş enerjisi vb.)
  • Buzdolabı, çamaşır makinesi, ampul gibi elektronik eşyalarda doğa dostu olan ürünleri tercih etmek.
  • Çöpleri geri dönüşüme uygun olacak şekilde sınıflandırmak.
  • Ambalajlı gıda ürünü kullanımından kaçınmak.

Gibi günlük yaşantımızda yapacağımız küçük pozitif değişikliklerin doğaya dönüşü çok daha büyük bir oranda olacaktır.

Atmosfere salınan zararlı gazların oluşturduğu sera etkisi
Atmosfere salınan zararlı gazların oluşturduğu sera etkisi

Özetlemek gerekirse, son dönemde dünyada ve ülkemizde daha sık gündeme getirilmeye başlayan “karbon ayak izinedir?” Tartışması çevreci aktivistleri harekete geçirmiştir. Aktivistler küresel ısınma ve iklim değişikliğini doğrudan etkileyen karbon salınım miktarının kontrol altına alınması ve bilinçli tüketim araçlarının geliştirilmesine yönelik her yıl onlarca toplantı, söyleşi ve gösteri gerçekleştirmektedir. Eğer gelecek kuşaklara temiz bir çevre, aydınlık bir gelecek bırakmak istiyorsak; en basit tüketim alışkanlıklarımızdan başlayarak doğaya zarar verecek her türlü tüketim alışkanlığından vazgeçmeli, sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmayı tercih etmemiz gerekmektedir. Aksi takdirde çok da uzak olmayan bir gelecekte ne insanlığın ne de dünyadaki diğer canlıların yaşamlarını devam ettirecek bir ekosistemleri kalmayacaktır.

Yazımda yararlandığım kaynaklara buradan ulaşabilirsiniz.

Gelişen Kariyerim platformunda ki diğer yazılar için buraya tıklayınız.

Geri Dönülemez Nokta Küresel Isınma!

Toplum 5.0: Süper Akıllı Toplum

Elon Musk Yer Altı Projesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

zeka

Zeka Nasıl Gelişir?

güneş paneli

Güneş Paneli Fabrikası Açılıyor!