Hakkımızda1

Kısıtlar Teorisi (TOC)

Sevgili Gelişen Kariyerim Okurları, bugün Kısıtlar teorisi nedir, neler kısıt olabilir, kısıtlar teorisi adımları nelerdir? Bunlar hakkında bilgi vermeye çalışacağım.

Kısıtlar Teorisi Nedir?

Kısıtlar teorisi, bir eğitimci, yazar, bilim adamı, filozof ve iş yönetim lideri olan Dr. Eliyahu M. Goldratt’ın Amaç adlı kitabında tanımladığı şekliyle bireylerin ve organizasyonların,

  • Neyi değiştireceklerine (nasıl bir kaldıraç noktası bulup, kullanacaklarına)
  • Neye değiştireceklerine (nasıl basit, pratik çözümler yaratacaklarına),
  • Nasıl değiştireceklerine (nasıl güvenilir ve istikrarlı bir iyileştirme çevresi oluşturacaklarına)

Yardımcı olmak için Goldratt tarafından yaratılan ve geliştirilen bir teoridir.

Bir başka deyişle kısıtların yönetilmesi yoluyla sürekli iyileşme ve gelişmeye odaklanan bir yönetim şekli olarak tanımlanmaktadır. Kısıtlar Teorisi adına rağmen özellikle teorik değildir. İş sorunlarına pratik ve etkili çözümler bulmaya yardımcı olmaktadır. Şimdi kısıtlar teorisini biraz anlamaya çalışalım. Öncelikle Goldratt sistemin amacının belirlenmesi gerektiğini söyler. Bu amaç doğrultusunda karşıya çıkabilecek tüm engeller kısıt olarak görülür. Bu kısıtlar sistemin içinde de olabilir dışında da.

Neler Kısıt Olabilir?

Piyasa Koşulları: İşletme kapasitesinin yetersiz piyasa talebi nedeniyle eksik kullanımına neden olmaktadır.

Kaynak Kısıtları: Piyasada oluşan talebin eksik karşılanmasına neden olan işletmenin herhangi bir kaynağındaki kısıttır.

Politika Kısıtları: Yönetim tarafından uygulanan ve işletmenin karşısına çıkan fırsatları değerlendirme fırsatını sınırlandıran bir ilke olarak açıklanabilir.

Malzeme Kısıtları: Dış kaynaklardan elde edilen herhangi bir malzemenin elde edilmesinde karşılaşılan kısıtlardan kaynaklanmaktadır.

Lojistik Kısıtlar: Malzeme temininden mamullerin müşteriye ulaşıncaya kadar yerine getirilen süreçlerden herhangi birinde yaşanan darboğazı ifade eder.

BİR ZİNCİR EN ZAYIF HALKASI KADAR GÜÇLÜDÜR.

Eliyahu M. Goldratt
BİR ZİNCİR EN ZAYIF HALKASI KADAR GÜÇLÜDÜR 
kısıtlar teorisi
BİR ZİNCİR EN ZAYIF HALKASI KADAR GÜÇLÜDÜR

Kısıtlar Teorisi‘nin asıl amacını bu cümle anlatır. Bir zincirdeki halkaların çoğu ne kadar güçlü olursa olsun birbirlerine bağlı olan sistemde en zayıf halka ne kadar güçlüyse zincir de o kadar güçlüdür. Sistem bir bütündür. Bu nedenle belirlenen kısıt (darboğaz) sistemin hızını da belirler. Düzgün bir şekilde tanımlandığında ve yönetildiğinde, kısıtlamalar önemli iyileştirme için en hızlı yolu sağlar ve sürekli büyümenin temelini oluşturur. Göz ardı edildiğinde, kısıtlama boşta kalabilir ve büyük miktarda kapasiteyi israf edebilir. Kontrol dışı bir kısıtlama, teslimat programlarında hasara yol açabilir ve öngörülemeyen gecikmelere neden olabilir. Bu nedenle, herhangi bir yöneticinin kısıtlamalarının çoğunu yapması ve onu iyi yönetmesi çok önemlidir.

Beş Odaklanma Adımı  kısıtlar teorisi
Beş Odaklanma Adımı

Beş Odaklanma Adımı

1) Sistemin Darboğazını Sapta.

Üretim faaliyetlerinin ve yeni üretim sürecinin daha etkin ve akıcı hale getirilesi için ilk yapılması gereken üretim ortamındaki kısıtların tanımlanması ve belirlenmesidir. Kısıt birbirini takip eden kaynakların kapasitelerini hesaplayarak yada pratik olarak yöneticilerle çalışanların tespit edilmesiyle bulunur.

2) Darboğazların Nasıl Kullanılacağına Karar Ver.

Sistemin debisi yükseltmek için darboğazın kapasitesi ek kaynak temin ederek, boş kalmasını engelleyerek, kalite kontrol aşamasını darboğazların öncesinde tutarak arttırılabilir.

3) Her şeyi yukarıdaki karara tabi kıl.

Sistemde ki tüm parçalar kısıtları destekleyecek şekilde düzenlenmelidir.

4)  Sistemin Darboğazlarının Verimliliğini Arttır.

Burada ki amaç sistemdeki kısıtların verimliliğini ortadan kaldırarak darboğaz olmaktan çıkartmaktır. Bunu yeni bir makine almak, fazla bir makineden yararlanmak, darboğaz makinenin üretmiş olduğu ürünü dışarıdan temin etmek gibi yollara başvurularak yapılabilir.

5) Yeni Bir Darboğaz Oluşursa İlk Adıma Dön!

Kaldırılan darboğaz yerine yeni bir darboğaz ortaya çıkacaktır. Sürekli iyileşme için bu adımların tekrar edilmesi gerekir. Kısıtlar teorisinde en önemli aşama burasıdır. İstikrarlı olunmadığı sürece tüm sistemin tekrar kötüye gitmesine sebep olunabilir.

Başarılı bir kısıtlar teorisi uygulaması sonucunda;

  • Artan kâr (1. HEDEF)
  • Hızlı İyileştirme (Tek Bir Kritik Alana Odaklanmanın Sonucu)
  • Geliştirilmiş Kapasite (Daha Fazla Ürünün Üretilmesi)
  • Teslim Sürelerinde Kısalma (Daha Hızlı Ürün Akışı)
  • Envanterde azalma gibi sonuçları elde ederiz.

Kısıtlar Teorisi İçin Kitap Önerisi

Amaç ( The Goal) – Goldratt  ( En çok satanlar listesinde yer alan ve iş dünyasında en  çok satılan iş kitabıdır.)

Hız – Jeff Cox ( Amaç kitabının devam niteliğinde)

Necessary But Not Suffıcient  (Gerekli ancak yeterli değildir: Kısıtlar Teorisi İş Roman) – Goldratt  

İş planı hakkında detaylar

REFERANS:

Kalite Yönetimi Nedir?

Perovskit Güneş Pilleri

Kaizen İle Sürekli İyileştirme İçin 9 İpucu

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu