Gündem

Kriptoloji Nedir?

Bu yazıda sosyal medya hesaplarımızdan tutun mail hesaplarımızda, kişisel elektronik cihazlarımızda, kasalarda ve daha aklımıza gelmeyen birçok alanda kullanılan şifreleme yöntemlerinin temeli yani Kriptoloji Bilimi’ni inceleyeceğiz.

Kriptoloji temelde şifre bilimidir. Türkçe adı şifre yazımıdır. Yunanca gizli anlamına gelen “kriptos” ve çalışma anlamına gelen “logy” den türetilmiştir. Bir matematik bilimidir. Kriptoloji algoritması tamamen matematiksel fonksiyonlar üzerine kuruludur ve bilgi güvenliği ile ilgilenir. Kriptoloji, Kriptografi ve Kriptoanaliz olarak kendi içerisinde ikiye ayrılır. Kriptografi şifreli yazı yazmak, Kriptoanaliz ise şifreli yazıları çözümlemek demektir. Gizli iletilerde asıl metne bağlı kalarak metin farklı karakterlerle yeniden yazılır.

Kriptoloji

Sezar Şifrelemesi

Şifreleme yöntemlerine örnek verecek olursak en ilkel yöntemlerden biri olan Sezar Şifrelemesi’ni inceleyebiliriz.

Tarihteki ilk kriptoloji algoritmaları yer değiştirme ve harf değiştirme yöntemleri olarak bilinir. Yer değiştirme yöntemi bir yazıdaki harflerin yerini değiştirerek, harf değiştirme yöntemi ise bir harfin yerine yazıdan bağımsız olarak başka harfin yazılmasıdır. Bu yöntemleri kullanan en ünlü şifreleme Sezar Şifrelemesi’dir. Asıl metindeki her harf için 3 harf atlanır ve gizli metin oluşur. Örneğin:

Kriptoloji = Ntkşvrormk

Gelişen Kariyerim = İğoküğp Nçtkağtkö

Ancak Sezar Şifrelemesi ilkel bir yöntem olduğundan çözülmesi oldukça kolay hale gelmiştir. Sadece latin alfabesinde ele alacak olursak toplam 25 harf vardır. Bu da anahtar harf uzayımızın 25 elemanlı olduğu anlamına gelir. Yani gizli şifreyi çözmeye çalışan kişi en fazla 25 denemede asıl metne ulaşacaktır.

Kriptoloji’nin Günümüzde Kullanımı

Teknolojinin günden güne ilerlemesiyle bilgi güvenliğine olan ihtiyaç artmıştır. Eskiye kıyasla yalnızca diplomatik ve askeri işler için değil birçok alanda Kriptografi kullanılmaya başlanmıştır.

  • Askeri ve diplomatik haberleşme
  • Dijital verilerin saklanması ve korunması.
  • Bankacılık ve elektronik ödeme sistemleri
  • Dijital hakların yönetimi
  • Endüstriyel haberleşme ve veri güvenliği
  • Kripto paraların üretimi, saklanması ve dağıtımı

Örneğin e-posta, kısa mesaj iletileri, sosyal medya mesajları gibi elektronik haberleşme kanallarında bilgi güvenliği için Kriptoloji yöntemleri kullanılır. Yazılan ileti belli bir algoritmaya göre şifrelenir ve karşı tarafa iletilir. Bu kısım Kriptografi’yi oluşturur. Karşı tarafa iletildiğinde ise yalnızca alıcının asıl mesajı görebilmesi için kullanılan algoritmaya göre şifre çözülür ve alıcıya asıl mesaj iletilir. Bu kısımda da Kriptoanaliz kullanılır.

Elektronik ödeme ve kripto paralarda açık anahtar/özel anahtar sistemleri kullanılır. Açık anahtar sistemdeki kişinin adresidir. Diğer kişilerle paylaşılabilir ancak kişiye özel verilere erişim sağlamaz. Özel anahtar ise gizli tutulan kişisel anahtardır. Saklandığı sürece çözülmesi neredeyse imkansızdır ve başkası tarafından bilinmediği sürece kişi, paralarını güvenle saklayabilir. Ancak özel anahtarın ele geçirilmesi sistemde kişiye ait paraların ele geçirilmesi anlamına gelir.

Kriptoloji Bilimi

Kriptoloji

Teknolojinin ilerlemesi hayatımızın her alanına elektronik sistemlerin girmesiyle birlikte bilgi güvenliği daha da önemli hale gelmiş ve Kriptoloji bilimi üzerine daha fazla çalışma yapılmaya başlanmıştır. İncelediğimiz Sezar Şifrelemesi ve diğer ilkel şifreleme yöntemleri kolay çözülebilir olduğundan Kriptoloji yöntemleri oldukça gelişmiş ve çözülmesi neredeyse imkansız şifre sistemleri geliştirilmiştir. Harflerin yanı sıra rakamlar, sayılar, semboller, kelime öbekleri de işin içine girmiştir. Kişiye özel elektronik cihazlar, sosyal medya hesapları, bulut depolama alanları, banka hesapları, kredi kartları. Tüm bunların hepsinde bilgi güvenliği için şifreleme yöntemlerinin kullanıldığını düşünecek olursak sayamayacağımız kadar şifreleme sistemi geliştirilmiş olmalıdır. Teknolojinin hızla ilerlemeye devam etmesi ve yaygınlaşma sebebiyle de Kriptoloji yöntemleri her daim kendini yenilemeye ve geliştirmeye mecburdur.

Enigma makinesi nedir?
Enigma Makinesi

Hayatımızın hemen hemen her alanına yerleşmiş Kriptoloji, The Imitation Game filmine konu olan II. Dünya Savaşı’nda kullanılan Enigma Makinesi ve Enigma Makinesi’nin şifrelerini çözümlemede kullanılan Colossus bilgisayarlarının temel işleyişini oluşturur. Savaş sırasında Enigma Nazi Almanyası tarafından gizli mesajların şifrelenmesi ve tekrar çözülmesi amacı ile kullanılan bir şifre makinesidir. Bazı tarihçiler, Alman Enigma kod sisteminin deşifre olması sayesinde Avrupa’da savaşın iki yıl daha önce bittiğini ileri sürmektedirler. II.Dünya Savaşı sırasında Amerikalı ve İngiliz şifre çözücüler o zamanın en yetenekli ve en değerli matematikçi ve mühendislerinden oluşmaktaydı. Aralarında bilgisayar biliminin kurucusu kabul edilen Alan Turing ve dünyanın ilk programlanabilir bilgisayarı olan Colossus’u yapan Thomas Harold Flowers ve birçok bilim adamının bulunduğu şifre çözücü ekip Colossus bilgisayarlarını bir olasılık hesaplayıcı olarak kullanmış ve Alman şifre sistemlerini deşifre etmiştir. Olayları anlatan The Imitation Game filmini mutlaka izlemenizi öneriyorum.

Kriptoloji bilimi geçmişten günümüze hayatımıza daha çok yerleşti. Büyük önem taşıdığını anlatmaya çalıştığım bu yazım umarım okuyanlar için faydalı olacaktır. Okuduğunuz için teşekkürler. Diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Yapay Zeka

Kripto Paralar Ve En Değerli 10 Para Birimi

Yaşadığı Acılardan İlham Alan Yazarlar

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu