Hakkımızda1

Online Alışveriş Pandemi’de Tüketim Çılgınlığı

Merhaba sevgili Gelişen Kariyerim okuyucuları, pek çok alanda birçok online alışveriş uygulamasının (Trendyol, Hespiburada, Amazon…) reklamları ile her yerde karşılaşıyoruz. Yaklaşık 10-15 yıldır online alışveriş tercih ediliyor olsa da 2019 Mart ayından bu yana pandeminin ortaya çıkışı ile birlikte zirvede yerini aldı. Bu yerini almayla birlikte, biz tüketicilerin de tek zevki haline geldi! Bu yazımda size kısaca online alışverişin ne olduğu ve nasıl ortaya çıktığını, değişen fiyatların sebeplerini, indirim günlerini ve son olarak biz tüketicilerin rollerini örnekler üzerinden aktaracağım.

Online Alışveriş Nedir?

online
Pandemi döneminde online alışveriş

Online alışveriş, bir nevi sanal alışveriştir. Kişinin ihtiyaçlarının internet üzerinden seçilerek karşılanmasıdır. Mağaza veya AVM’den yapacağınız alışveriş saatleri kısıtlıyken, online alışverişi dilediğiniz her zaman diliminde yapabilirsiniz. Özellikle günümüzde çalışan kişilerin iş arasında alışveriş sitelerinde gezindikleri dikkat çekmektedir. Tüketim, zaman alan bir şeydir ve satıcılar daha fazla kâr elde etmek amacıyla bu süreyi en aza indirgemek ister. Aynı zamanda online alışveriş, bizi yönlendirir. Dikkat ederseniz, baktığınız her ürünün devamında satın almak isteyeceğiniz birçok ürün daha karşınıza çıkacaktır. Bu sayede, aslında gerekli olmayan şeyler de bir ‘ihtiyaç’ haline dönüşecektir.

Online Alışveriş Nasıl Ortaya Çıktı?

online
Modernleşme ve teknoloji ile gelişen online alışveriş

Sebebi bariz açık. Teknolojinin gelişimi ve modernleşme ile beraber toplumsal yapı ve kültürde de değişimler yaşandı. Bu değişimlerin en belirgini ise üretici toplumdan tüketici topluma geçiş oldu. Dünya genelindeki ilk online alışveriş sitesi, 1994’te Bezos tarafından kurulan Amazon’dur. Günümüzde bu sitede aradığınız her şeyi bulmanız mümkün. Bezos’un Amazon ismini seçmesinin sebebinin alfabetik sırada önlerde yer almak olduğunu belirtmeden geçmemek gerekir. Türkiye ise bu konuda çok da geç kalmadan 1998’te hepsiburada.com sitesini açtı. Sonrasında yeni ortaya çıkan alışveriş siteleri ile beraber online bir rekabet de başlamış oldu. Şimdi, bu yarışı kim nasıl kazanıyor gündelik yaşam üzerinden inceleyebiliriz.

Gündelik Yaşamlarımıza Sızan Online Alışveriş

Kabul etmeliyiz ki, pek çoğumuz mağazalara gittiğimizde askılar arasında kalan pek çok üründen ziyâde belli başlı ürünlere göz gezdirip onların arasından beğendiklerimizi seçerek satın alıyoruz. Fakat internet siteleri üzerindeki satın alımlarda, o askı arasında kalan ürünler birçok manken tarafından ‘cazip’ hale getiriliyor. Peki, bunun yanında online alışverişin hangi yönleri bizi kendisine çekiyor?

1. Sanal İndirim

İlk madde, çalışarak para kazanan büyük bir yüzdelik kesim için en önemlisi olacaktır. Mağazalar, indirimleri daha çok sanal dünya üzerinden uygulamaktadır. Bunun sebebi ise satıcının internet üzerindeki satışlara normalden daha az para harcamasıdır. Örneğin bir kira ödemeden sadece internet satışı gerçekleştiren pek çok internet sitesi mevcuttur. Küçük bir kesime hitap etmek yerine, reklam harcamaları yaparak küresel alana hizmet vermek daha mantıklıdır.

2. Eklektik Sunum

Tüketim gitgide hızlandıkça, daha fazla kâr elde etme arzusunu doğurmaktadır. Ve beraberinde akılcı bir sistemi getirmektedir. Bir ürünü diğer birçok ürünle pazarlama imkânı varken, neden kullanılmasın? Genellikle şeyleri kendi başlarına pazarlamak yerine eklektik bir tarz sunmayı tercih ediyorlar. Yeni bir anlayış geliştirilerek denetimli, her şeyi içinde barındıran fakat şeylerin bir anlamdan ziyade; birbirleriyle olan uyumu dikkat çekmektedir. Bu yeni anlayışın, örneğin modanın yeni trendini belirleyip toplum tarafından emilmesini sağlamak küresel bir dünyada zorlayıcı değildir. Birini, diğerini satmak üzere sinerjik bir şekilde kullanırlar.

3. İdealleştirme

Nesneler hakkında bir olay yaratılır ve çağrışım yapılmak istenir. Reklamlar bize birçok şeyi tüketmemiz için zorlama yapmaz; aksine çağrışım yaparak özendirirler. Sosyal medyanın, özellikle instagram hesaplarının artık bir kişilik özeti gibi gözüktüğü bir dönemde…. Tüketiciye verilen mesaj aslında şudur: “Ancak bu lüks mekânlarda bu tarzda giyinerek veya davranarak kişiliğinizi açığa çıkarabilir, toplumsal üstünlüğünüzü sergileyebilirsiniz”.

4. Paylaşım ve Kazanç Sağlama

Bu sürecin işlerlik kazanması ise yeni tüketim araçları ile kolaylaştı. Örneğin pazarlama, satış, bireysel beğeni, stil, moda. Bunlar bireylerde istek yaratmada oldukça etkilidirler. Çünkü yeni toplumsal algı bireyin prestijini ancak kanıtlayarak kazanacağına yöneliktir. Gösterecekleri, fotoğraflayabilecekleri ve hatta paylaşım yapabilecekleri bir kanıt gereklidir de ondan. Artık önemli olan sahip olmak değil ‘gibi görünmektir.’ İşte tam da burada, açıkça belirtmek gerekirse Trendyol’un İnstagram influencer hesapları üzerinden iş birliği yürüttüğünü görürüz. Bu tanıtımı yapan kişinin artık çok ünlü birisi olmasına gerek kalmadığını da görürüz. Takipçi sayısı biraz yüksek ve etkileşim konusunda başarılıysa, basit bir ‘yukarı kaydırın’ seçeneği ile komisyon alabilmesi mümkündür. Elbette o ürünler takipçiler tarafından satın alındığı sürece…

Detaylarda gizli olan şey sadece yukarı kaydır seçeneği de değildir. Aynı zamanda belirli aralıklarla çekilişler düzenlenir. Bu sayede hem etkileşim artar, hem de binlerce kişi o ürünü ve uygulamaları ziyarette bulunur. Etkileşim, düzenin ana teması haline gelmiş olur. Reklamlara ve belirttiğim kullanıcı hesaplarına harcanan muazzam miktardaki paralar üretici için bir zorluğu simgelemez. Zaten kitlesel bir tüketici bunu satın alarak aradaki farkı telafi edecektir.  

Pandemi Sürecinde Neler Değişti?

Kapitalist piyasa pandemi döneminde krizi fırsata çevirerek hesapçı, kurgulayıcı, empoze edici karakteriyle arzu uyandıran ürünler öne sürdü. Bu çabasının karşılığını ise sınırsız, sürekli değişen, cezbedici ürünlerini sürekli satacağı tüketiciyi bulmakla gerçekleştirdi. Tüketim pandemi sayesinde, bir yaşam tarzı haline geldi. Alışveriş merkezlerine gidemedik fakat tek tıkla gün boyu alışveriş yaptık. İndirim günleri artık eskisi kadar sınırlı değil fakat yine de öncekinden daha çok ‘kaybetme korkusu’ yaşattı. Beğendiğimiz o ürün indirime girmeden önce sepetimize ekleyemediysek ve tükendiyse, bu bizi yaraladı. Buraya kadar anlattıklarım aslında daha çok moda dünyası ile ilişkiliydi. Şimdi ise online alışverişin diğer alanlara nasıl yansıdığından bahsedeceğim.

Hızlı Market

online
Hızlı market alışverişi

‘Maske, mesafe, hijyen’ sloganı çerçevesinde yeni sosyal hayatta neler değişti? Güvenli bir ortam oluştu. Yeni süpermarket uygulamaları sayesinde ürünlere dokunmadan kapımıza kadar teslim edildi. Başta genel mevkilerde yaygın olarak kullanılmaya başlayan bu uygulamalar (Getir, Trendyol, İsteGelsin, HepsiExpress..) kısa bir süre sonra en ücra köşelere bile ulaştı. Başta hafta sonu yasakları sürecinde belki de hepimiz depolayarak bir alışveriş yaparken, artık normal ihtiyaçlarımızı bile bu uygulamalar üzerinden sipariş etmeye başladık. Kendimizi yormaya, boşuna bu kadar şeyi elimizde taşımaya ne gerek vardı ki!

Online Eğitim

online
Online sertifikaların yaygınlaşması

Yaşam tarzı değişiklikleri sadece bunlarla sınırlı kalmadı. Artık herkes bu sayede bir unvana da sahip oldu. Online eğitimler alarak kimilerimiz yoga eğitmeni, kimilerimiz aşçı, kimilerimiz yaşam koçu olduk. Sahiden, gerçek anlamda tüm bunları olduk mu, yoksa bu da satış stratejisinin gizli bir parçası mıydı? Bu eğitimler gerçek yaşamda bu tarz eğitimler için vakit ayıramayanlar için bir fırsat oldu elbette. Fakat video süresini dolduran ve pek çoğu sitede minimum düzeyde bir sınav puanı alan herkes bu sertifikalara hak kazandı. Yani bu durumu olumlu veya olumsuz olarak değerlendirmek siz değerli okuyuculara kalmış…

Özetle…

Kısacası, pandemi dönemi boyunca her şey kolaylaştı, basitleşti. Bunun bir süre sonra tatminsizlik yaşatma ihtimali akıllarda bir soru işareti oluştururken aynı zamanda hızla gelişen kapitalizmin yeni fikirler geliştirmesi de olası.

Sürekli dönüşümler içindeki tüketimin sebebi ise bireylerin, daha doğru kitlelerin aynı hikâyeye yıllardır inanıyor olmalarından kaynaklıdır. Mal ve hizmetlerin son kertede doyuruculuktan uzak olduğunun farkında olmalarına rağmen, anlık arzuları onları satın alma konusunda sürekli yönlendirmektedir.  

IQ Geliştirmek İçin 10 Bilimsel Yol

Erasmus Hakkında Genel Bilgiler

RPA Nedir ve Nasıl Çalışır?

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu